Błeszno w Częstochowie: dzielnica na południu miasta

Krótko
Błeszno leży w południowej części Częstochowy i ma 16,2 km² powierzchni (Wikidata). Z dawnej wsi rolniczej wyrosła dzielnica o miejskim charakterze, złożona z kilku osiedli. Mieszkańcy znajdą tu szkoły i przedszkola, a ciekawostką historyczną są ślady gotyckiego zamku na mokradłach.
Gdzie leży Błeszno i z czego się składa
Według Wikipedii dzielnicę tworzą osiedla Kręciwilk, Bugaj, Brzeziny Małe i Brzeziny Wielkie. Dawniej Błesznem nazywano obszar większy niż dziś, obejmujący też Ostatni Grosz i Raków. Zamiast jednej wsi były to drobne osady rozsiane po okolicy, a rolniczy charakter miał folwark Błeszno-Brzeziny.
Granice zmieniła uchwała z 15 marca 2004 r. Radni wyznaczyli wtedy nowe dzielnice miasta i część dawnego Błeszna trafiła do Wrzosowiaka. Po tamtej stronie znalazły się osiedle mieszkalne Błeszno, wzgórze ostańcowe Błeszno, cmentarz Rakowski i ogródki działkowe „Błeszno-Wzgórze”.
Historia Błeszna
Osada ma korzenie średniowieczne. Był tu obronny gródek założony przez Abla Biela herbu Ostoja, a sama wieś należała do rodu Błeszyńskich herbu Oksza.
Początki tego rodu sięgają, według relacji Marcina Bielskiego, czasów Bolesława III Krzywoustego. Jan Werszowiec miał podczas oblężenia Wrocławia zabić czeskiego księcia Świętopełka II i przejść z oddziałem na stronę polską. Książę nagrodził go za to ziemią. Potomkowie Werszowca, protoplasty Okszyców, podzielili się wsiami i w XV w. przyjęli od nich nazwiska: Okszyńscy, Radoszewscy, Siemkowscy i Błeszyńscy.
Okolica leżała w Częstochowskim Obszarze Rudonośnym. W 1377 r. działała tu kuźnica, a od 1388 r. wieś była we władaniu paulinów.
Do Częstochowy Błeszno przyłączano w dwóch etapach. W 1930 r. weszła do miasta wieś z folwarkiem, a w 1952 r. reszta gromady, która do tamtej pory należała do gminy Wrzosowa. Miejski charakter dzielnica zyskiwała stopniowo w XX w.
Co tu jest i gdzie sprawdzić szczegóły
Na terenie dzielnicy działają Zespół Szkół nr 2 im. Polskich Noblistów ze Szkołą Podstawową nr 15, Miejskie Przedszkole nr 19 i Przedszkole Niepubliczne Klub Kubusia Puchatka V. Dzielnicę dzielą między siebie parafie katolickie, wśród nich św. Jana Chrzciciela, Wniebowstąpienia Pańskiego i św. Jadwigi Śląskiej.
Miejsca związane z historią:
- Cmentarz Rakowski przy ul. Palmowej, dziś w granicach Wrzosowiaka, z pomnikami ziemian Błeszyńskich. Odkryto tam też zbiorową mogiłę żołnierzy Armii Krajowej, zamordowanych w latach 1945-1956 przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.
- Mokradła przy zbiegu ulic Szkolnej i Grobli. W latach 90. XX w. natrafiono tu na mury gotyckiego zamku. Widać jeszcze niewielkie fragmenty fosy i wałów, lecz teren porasta gęsta roślinność i trudno się tu dostać. Wzmianki o warowni pochodzą z XIV w. i jest ich niewiele. Przypuszcza się, że zajmował ją ród Bielów herbu Ostoja.
Na spacer w to miejsce nie polecam się wybierać: zamek to raczej temat dla ciekawych historii niż cel wycieczki.
Linie komunikacji miejskiej i rozkłady jazdy sprawdzisz u miejskiego przewoźnika. To, czy dana ulica leży w Błesznie, czy we Wrzosowiaku, rozstrzyga urząd miasta. Aktualną ofertę szkół i przedszkoli znajdziesz na ich stronach.
Fot. Częstochowa., Public domain, Wikimedia Commons